ابو القاسم سلطانى
423
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
Code - 1939 سيكاس Cycas revoluta Thunb درختچهاى است بسيار زيبا ، هميشه سبز به ارتفاع 3 - 8 / 1 متر بومى جزاير جاوه و ژاپن از خانواده Cycadaceae با ميوه قرمزرنگ كه در حدود شصت سال قبل به ايران وارد و نمونه آن در شمال كاشته شده و در مناطق ديگر در گلخانه بايد نگاهدارى شود . تركيبات شيميائى : دانهها داراى 3 / 0 - 2 / 0 درصد سيكازين Cycasin به فرمول C 8 H 16 N 2 O 7 ، نئوسيكازين A و B كه سمى مىباشند ، ماكروزامين C 13 H 24 N 2 O 11 Macrozamin ، مواد رنگى Zeaxantin ، بتاكاروتن ، كريپتوكسانتين Cryptoxanthin ، اسيدهاى چرب ، پالميتيك اسيد ، استهآريك اسيد ، اولئيك اسيد و به هنيك اسيد Behenic Ac . مىباشد . موسيلاژ حاصل از تنه داراى گلوكز و گزيلوز مىباشد . دانههاى تازه بسيار سمى مىباشند . چينىها معتقدند كه ساگو موجب طول عمر و جوانكننده مىباشد و يك داروى قديمى براى Hepatoma و تومور ريه شناخته شده است و از دانه آن موادى گرفته مىشود كه از رشد تومورهاى بدخيم جلوگيرى مىكند . ميوه و تخم آن قاعدهآور ، خلطآور ، مقوى و ضد رماتيسم مىباشد ولى به علت سميت زيادى كه سيكازين دارد مورد مصرف قرار نمىگيرد . علائم مسموميت با آن عبارتند از : زردى ، التهاب معده و روده ، خونريزى ، سرگيجه ، Coma ، فلج كه ممكن است به مرگ منتهى شود . Code - 1941 بخور مريم Cyclamen europaeum L . گياهى است علفى از خانواده Primulaceae داراى ريزوم تقريبا مدور كه كليه برگها از يك نقطه از اين غده زمينى خارج شدهاند ، برگها قلبى شكل ، دندانهدار ، داراى دمبرگ دراز و پهنك به رنگ سبز تيره و گل به رنگ گلى و معطر مىباشد . گياه به حالت وحشى در جنگلها ، شكاف سنگهاى دامنههاى كوهستانى جنوب آلمان ، استراليا ، سيسيل ، يونان مىرويد در ايران نيز در بندر گز بهطور خودرو وجود دارد گياه در اغلب كشورها از جمله ايران بهعنوان گل زينتى بنام سيكلمه پرورش مىيابد . تاريخچه و شناسائى : پلينى مىنويسد كه از آن بهعنوان سم براى تير و كمان استفاده مىشود ، از زمانهاى بسيار دور در سيسيل براى صيد ماهى از آن استفاده مىشده است چه ماهى به آن خيلى حساس مىباشد و چون در سيسيل گرازهاى وحشى از آن تغذيه مىكنند Sow - bread ناميده شده است .